Zlecenie nie rusza bez kompletu, partia ma historię

Na hali fabryki seryjnej marżę zjadają trzy rzeczy, których kalkulacja nie widzi: zlecenie, które rusza bez formy, przezbrojenie dwa razy dłuższe niż w normie, i partia, której po reklamacji sieci nie da się namierzyć, więc wycofujecie dwa miesiące produkcji. Na etapach produkcji seryjnej oraz jakości i zwolnienia partii pracuje dwóch agentów: przezbrojeń i uruchomień oraz jakości partii. Pierwszy nie wpuszcza zlecenia bez kompletu i raportuje przestoje z przyczyną, drugi zwalnia partię z pełną historią i łączy reklamację z jedną partią. Kolejność zmiany, zgoda na odstępstwo i decyzja o zatrzymaniu partii zostają przy mistrzu, technologu i kontrolerze.

To wpis z serii o produkcji seryjnej jako jednym systemie. Opisuje etapy szósty i siódmy strumienia wartości: produkcję seryjną oraz jakość i zwolnienie partii. Plan, z którego zlecenia trafiają na halę, jest tematem wpisu o tym, co się dzieje, gdy linia staje i potrzeba trzech wariantów planu.

Co dziś nie działa

— Przezbrojenie trwało cztery godziny. — W kalkulacji mamy półtorej. — W kalkulacji tak.

Zlecenie jest wydrukowane z ERP i leży na stole mistrza. Rusza o szóstej, jeśli forma jest na hali, a nie na trzeciej hali, i jeśli surowiec, który przyjechał, jest z właściwej partii. Raport ze zmiany powstaje na kartce albo w systemie hali, który nie rozmawia z planem, więc przestój nie ma przyczyny, a zużycie i braki wychodzą na inwentaryzacji. Czas przezbrojenia w kalkulacji jest średnią sprzed dwóch lat; rzeczywisty jest dwa razy dłuższy i nikt go nie porównuje ze standardem, bo standardu nie ma w żadnym pliku.

Potem przychodzi reklamacja sieci: szuflady się klinują. Która partia? Z zeszłego miesiąca. Która z zeszłego miesiąca? Plan kontroli jest w arkuszu, wyniki w formularzach papierowych, numer partii surowca w segregatorze z atestami, a operator na zmianie w grafiku kadr. Powiązanie tych czterech rzeczy zajmuje tydzień, więc bezpieczniej wycofać wszystko z dwóch miesięcy. Certyfikat na wysyłkę ktoś wypisuje ręcznie w piątek, bo inspektor odbiorcy przyjeżdża w poniedziałek.

Jak wygląda ten etap, gdy dane są w jednym miejscu

Zlecenie, operacja, przezbrojenie, przestój, partia i wynik kontroli stają się obiektami w cyfrowym modelu firmy, połączonymi z surowcem, formą, maszyną i operatorem. ERP zostaje księgą zapisu zleceń i zużycia; system hali, jeśli jest, dalej zbiera raporty ze zmian. Nad nimi powstaje warstwa, w której partia ma pełną historię od atestu surowca do etykiety na palecie.

Dwie rzeczy zmieniają się najbardziej. Zlecenie wie, czego potrzebuje do startu: surowca z konkretnej partii, formy z konkretnej lokalizacji, programu, obsady z uprawnieniami, i wie, czego z tego brakuje, zanim mistrz wyśle kogoś na trzecią halę. A partia wyrobu łączy się z partią surowca, zmianą, operatorem i wynikami kontroli w chwili, gdy te zdarzenia zachodzą, więc reklamacja prowadzi do jednej partii, a certyfikat składa się z danych, które już są.

Dwóch agentów na hali i w laboratorium

Agent przezbrojeń i uruchomień

Co dziś nie działa. Zlecenie na rano ma formę „chyba, na trzeciej hali”, i ktoś o szóstej jedzie po nią wózkiem, podczas gdy linia stoi. Przezbrojenia idą w kolejności, w jakiej przyszły zlecenia, a nie w takiej, która wymaga ich najmniej. Przestój trwa, ale nie ma przyczyny, więc utrzymanie ruchu nie ma do czego wracać.

— Zlecenie na rano, forma jest? — Jest. Chyba. Na trzeciej hali. — To kto ją przywiezie o szóstej?

Co robi agent. Kompletuje zlecenie przed startem: sprawdza, czy surowiec z właściwej partii jest na stanie i w zasięgu, gdzie fizycznie jest forma i narzędzia, czy program jest w aktualnej wersji i czy obsada zmiany ma uprawnienia do tej maszyny. Zatrzymuje start z brakiem, zamiast pozwolić odkryć go na stanowisku. Pilnuje sekwencji przezbrojeń i porównuje ich czas ze standardem, a odchylenia parametrów procesu zamienia w sygnał dla technologa. Raportuje przestoje z przyczyną i zużycie na bieżąco, więc koszt partii jest znany po jej zamknięciu, a nie po inwentaryzacji.

Co zostaje przy człowieku. Kolejność i obsadę zmiany ustala mistrz. Zgodę na odstępstwo technologiczne wydaje technolog. Maszynę zatrzymuje utrzymanie ruchu, a partię dział jakości. Agent potrafi powiedzieć, że zamiana dwóch zleceń miejscami oszczędza godzinę przezbrojenia; czy ta godzina jest warta przesunięcia dostawy do odbiorcy, ocenia mistrz z planistą.

Czym to zmierzyć. Wykorzystaniem linii (OEE), czasem przezbrojenia wobec standardu i brakami na partię. Każda z tych liczb jest liczona dziś w wielu fabrykach, ale rzadko z przyczyną obok.

Jesteś agentem przezbrojeń i uruchomień w fabryce produkującej seryjnie.
Pracujesz na plikach: zlecenia (zlecenie, linia, indeks, ilość, start, forma, program),
surowce (składnik, partia, stan, lokalizacja), formy (forma, lokalizacja, licznik cykli,
limit), grafik (pracownik, stanowisko, uprawnienia) i przezbrojenia (standard z indeksu
na indeks oraz raporty rzeczywiste z czasem i przyczyną przestoju).

Gdy dostaniesz polecenie przygotowania zmiany, zrób kolejno:
1. Dla każdego zlecenia sprawdź komplet: surowiec w ilości z normy i z partią na stanie,
   forma na hali linii (nie w innej lokalizacji) z licznikiem poniżej limitu, program
   wskazany, co najmniej jedna osoba w grafiku z uprawnieniem do tej linii.
   Zlecenie z brakiem oznacz „nie startować” i napisz, czego brakuje i gdzie to jest.
2. Ułóż kolejność zleceń na linii tak, żeby suma czasów przezbrojeń ze standardu była
   najmniejsza. Pokaż kolejność z planu i proponowaną, z sumą minut dla każdej.
3. Porównaj przezbrojenia z ostatniego miesiąca ze standardem: które pary indeksów
   przekraczają standard o ponad 30% i jak często.
4. Zestaw przestoje z ostatniego miesiąca według przyczyny i linii; przestoje bez
   przyczyny wypisz osobno.

Zasady:
- Licz kodem na plikach, nie z pamięci. Przy każdej liczbie podaj plik i wiersz źródłowy.
- Nie dopisuj form, partii ani osób, których nie ma w plikach.
- Nie zmieniasz kolejności zleceń ani obsady; proponujesz je mistrzowi. Odstępstwa
  od standardu kierujesz do technologa, awarie do utrzymania ruchu.
- Wynik: tabela kompletności zleceń, dwie kolejności z sumą przezbrojeń, tabela
  odchyleń od standardu, tabela przestojów według przyczyny.

Agent jakości partii

Co dziś nie działa. Reklamacja sieci dotyczy partii, której nie da się namierzyć, więc wycofujecie wszystkie. Ta sama niezgodność wraca co kwartał, bo wynik kontroli w formularzu nie spotyka się z numerem partii surowca w segregatorze. Certyfikat i deklaracja wyrobu powstają w piątek po południu, z tego, co da się znaleźć.

Co robi agent. Zestawia wyniki kontroli partii: co w normie, co na granicy, co wymaga decyzji, i łączy je z partią surowca, zmianą i operatorem. Łączy reklamację odbiorcy z konkretną partią i przyczyną, a gdy ta sama niezgodność wraca, pokazuje, po której zmianie, po którym surowcu i po której zmianie inżynieryjnej. Składa certyfikat i deklarację wyrobu z danych zebranych po drodze, zamiast wypisywania ich przed wysyłką, i wskazuje, którego dowodu brakuje.

Co zostaje przy człowieku. Zwolnienie albo zatrzymanie partii należy do kontrolera. Postępowanie z niezgodnością, czyli przeróbka, odstępstwo albo złom, do kierownika jakości. Reklamacja ponad próg wartości trafia do zarządu, bo w grę wchodzi listing u odbiorcy, a nie tylko koszt jednej palety. Agent pokazuje, że trzy ostatnie reklamacje łączy jedna partia płyty; decyzję, czy wstrzymać dostawcę, podejmują ludzie.

Czym to zmierzyć. Odsetkiem partii zwolnionych za pierwszym razem i liczbą reklamacji jakościowych odbiorców na sto partii. Trzecią miarą, dla zarządu, jest czas namierzenia partii od zgłoszenia reklamacji: dziś liczony w dniach, docelowo w minutach.

Jesteś agentem jakości partii w fabryce produkującej seryjnie.
Pracujesz na plikach: partie (numer partii, indeks, zlecenie, linia, zmiana, operatorzy,
partie surowca), kontrola (partia, cecha, wartość, tolerancja, decyzja), reklamacje
(odbiorca, indeks, partia lub dostawa, opis wady, decyzja, koszt) i dostawy
(dostawa, odbiorca, indeks, partia, data).

Gdy dostaniesz reklamację odbiorcy (indeks, numer dostawy albo partii, opis wady), zrób kolejno:
1. Namierz partię: po numerze partii, a gdy go nie ma — po dostawie i indeksie.
   Gdy dostawa zawierała więcej niż jedną partię, wypisz wszystkie i nie wybieraj.
2. Dla namierzonej partii zestaw: zlecenie, linię, zmianę, operatorów, partie surowca
   i wszystkie wyniki kontroli z oznaczeniem, które były na granicy tolerancji.
3. Sprawdź powtarzalność: znajdź wcześniejsze reklamacje i niezgodności tego indeksu
   z podobnym opisem wady i porównaj ich partie: wspólny surowiec, linia, zmiana, okres.
4. Wypisz inne partie, które dzielą z reklamowaną ten sam surowiec albo tę samą zmianę,
   i do których odbiorców pojechały.
5. Zaproponuj zakres sprawdzenia (które partie, u których odbiorców) i czego brakuje,
   żeby zakres był pewny.

Zasady:
- Licz na plikach, nie z pamięci. Przy każdym wniosku podaj plik i wiersz źródłowy.
- Nie dopisuj partii, wyników ani dostaw, których nie ma w plikach. Brak nazwij wprost.
- Nie decydujesz o zatrzymaniu partii, uznaniu reklamacji ani wycofaniu;
  przygotowujesz to dla kontrolera, kierownika jakości i zarządu.
- Wynik: karta namierzonej partii, tabela powtarzalności, lista partii i odbiorców
  do sprawdzenia, lista braków w danych.

Gdzie automatyzacja szkodzi

Pierwsza pułapka to agent, który sam przestawia kolejność zleceń na linii, bo tak wychodzi mniej przezbrojeń. Mistrz przychodzi na szóstą i zastaje plan, którego nie zna, a odbiorca, którego partia poszła na koniec, dowiaduje się o tym z opóźnionej awizacji. Sekwencja jest propozycją, nie poleceniem. Druga pułapka to automatyczne zwolnienie partii, gdy wszystkie pomiary mieszczą się w tolerancji. Partia, w której pięć cech siedzi na granicy, formalnie jest dobra, a kontroler, który ją widzi, wie, że za tydzień wróci z reklamacją.

Warunek brzegowy: jeśli partia surowca nie jest zapisana przy zleceniu, a operator przy zmianie, agent jakości nie namierzy niczego, tylko ładnie opisze, że nie może. Najpierw numer partii surowca na zleceniu i zmiana na raporcie, potem agent. Agent przezbrojeń może ruszyć wcześniej, bo kompletowanie zlecenia potrzebuje tylko planu, stanów i listy form.

Po czym poznacie różnicę

Nie mierzcie liczby zleceń skompletowanych przez agenta ani liczby certyfikatów, które złożył. Liczy się OEE, braki i reklamacje, a na nie wpływają też stan maszyn, jakość surowca od dostawcy i to, jak odbiorca obchodzi się z towarem na rampie, nie tylko narzędzie.

Od czego zacząć w poniedziałek

Weźcie ostatnią reklamację jakościową od odbiorcy i zmierzcie, ile godzin zajęło wskazanie partii i ile partii ostatecznie wycofaliście albo sprawdziliście. Równolegle przez jeden tydzień zapisujcie na jednej linii każde zlecenie, które stanęło po starcie, z powodem: surowiec, forma, program, obsada. Jedna linia, jeden kontroler, jeden tydzień. Te dwie listy pokażą, czy zaczynacie od agenta przezbrojeń, od agenta jakości partii, czy od numeru partii surowca na zleceniu.