Na halę nie trafia nic bez aktualnego rysunku

Najtańsza poprawka w produkcji na zamówienie to ta, której nie trzeba robić, bo zlecenie nie ruszyło bez aktualnego rysunku, właściwej partii materiału i uprawnionego operatora. Na etapach produkcji oraz jakości i odbioru w zakładzie pracuje dwóch agentów: przygotowania produkcji i dokumentacji jakości. Kompletują, sprawdzają i składają dowody po drodze. Zwolnienie elementu, odstępstwo technologiczne i podpis pod dokumentacją zostają przy ludziach.

Wpis należy do serii o firmie produkcyjno-usługowej jako jednym systemie i opisuje trzeci akt strumienia wartości: wykonanie i dowód jakości.

Co dziś nie działa

— Przy maszynie nie ma rysunku do tego detalu. — Jak to nie ma? Jest u konstruktora, już w rewizji trzeciej. — To co właśnie spawają na hali? — Rewizję drugą.

Pomyłka wychodzi na jaw dwie operacje dalej, kiedy wycięcie i ponowne pospawanie elementu kosztuje kilka razy więcej niż zatrzymanie go na starcie. Przyczyna rzadko leży na hali. Zlecenie wychodzi z papierową kartą pracy, program maszyny leży w katalogu na dysku, rysunki w innym katalogu, a informacja o nowej rewizji w mailu, którego mistrz nie dostał. Na stanowisku nikt nie ma jak sprawdzić, czy to, co trzyma w ręku, jest aktualne.

Drugi problem dotyczy ludzi. Uprawnienia spawaczy i operatorów mają daty ważności, ale te daty żyją w arkuszu kadrowym, a nie przy operacji. Wygasłe uprawnienie wychodzi przy audycie albo przy odbiorze, kiedy element jest już gotowy.

Trzeci problem to dokumentacja. W tej branży papier potwierdzający jakość jest taką samą częścią produktu jak stal: świadectwa materiałowe, protokoły kontroli wymiarowej, wyniki badań, deklaracja właściwości. Jeśli ktoś składa je w piątek wieczorem z segregatorów, maili i zdjęć w telefonie, każdy brak blokuje wysyłkę. Brak dokumentu oznacza brak wysyłki, a brak wysyłki — brak przychodu.

Jak wygląda ten etap, gdy dane są w jednym miejscu

Zlecenie produkcyjne przestaje być kartką i staje się pakietem w cyfrowym modelu firmy: rysunek w aktualnej rewizji, partia materiału ze świadectwem, program maszyny i pracownik z ważnym uprawnieniem. Każda operacja zapisuje, kto, na jakiej maszynie i z jakiej partii ją wykonał. Protokół kontroli jest przypięty do elementu, a nie do segregatora.

Z tych powiązań wynika identyfikowalność: od partii materiału przez element i operację do wykonawcy. Na tym etapie spotykają się dwa obszary przekrojowe strumienia wartości. Ludzie i kompetencje, bo uprawnienie jest sprawdzane przy przydziale operacji, a nie na audycie. Zgodność i ryzyko, bo wymagania norm i umowy są przypięte do projektu i operacji, a dowody zbierają się w trakcie, nie wstecz. Niezgodność wraca do projektu, technologii, dostawcy albo szkolenia, zamiast kończyć się na poprawce.

Dwóch agentów od stanowiska do odbioru

Agent przygotowania produkcji

Co dziś nie działa. Brak informacji albo materiału wychodzi na stanowisku, a błędny program maszyny lub operacja wykonana przez osobę bez uprawnień — dopiero przy kolejnej operacji.

— Zlecenie do uruchomienia na rano. — Rysunki, materiał, program, obsada — jest wszystko? — Rysunki na pewno.

Co robi agent. Kompletuje cyfrową teczkę zlecenia: rysunki w aktualnej rewizji, materiał z właściwej partii, program maszyny i uprawnionego pracownika. Zatrzymuje zlecenie, zanim ruszy z brakiem, i od razu mówi, czego brakuje i kto może to uzupełnić. Proponuje rozkrój materiału i wyłapuje odchylenia parametrów procesu, jeśli maszyny je raportują.

Co zostaje przy człowieku. Kolejność i obsadę ustala mistrz zmiany. Zgodę na odstępstwo od technologii wydaje technolog. Przy niezgodności element zatrzymuje jakość.

Czym to zmierzyć. Odsetkiem zleceń wykonanych dobrze za pierwszym razem (FTT) oraz kosztem przeróbek i braków.

Jesteś agentem przygotowania produkcji w firmie produkcyjno-usługowej (wyroby na zamówienie).
Pracujesz na plikach: zlecenia (marszruta z wymaganym materiałem i uprawnieniem), rejestr-rysunkow,
partie-materialu, programy-maszyn i obsada (pracownicy, zmiany, uprawnienia z datą ważności).

Gdy dostaniesz zlecenie do uruchomienia, sprawdź dla każdej operacji kolejno:
1. Rysunek: czy rewizja w zleceniu jest aktualną rewizją z rejestru.
2. Materiał: czy jest partia przypisana do projektu, ze świadectwem i w wymaganej ilości.
3. Program maszyny: czy powstał dla aktualnej rewizji rysunku.
4. Obsadę: czy na zmianie jest pracownik z uprawnieniem ważnym w dniu operacji.
5. Wydaj ocenę: „gotowe do uruchomienia” albo „zatrzymane”, z listą braków
   i osobą, która może każdy brak uzupełnić.

Zasady:
- Sprawdzaj na plikach. Przy każdym braku podaj zlecenie, operację i plik, z którego wynika.
- Nie dopisuj rewizji, partii ani uprawnień, których nie ma w plikach.
- Nie podejmujesz decyzji o kolejności i obsadzie; przygotowujesz ją dla mistrza zmiany.
  Odstępstwo od technologii oznacz do decyzji technologa, niezgodność — do działu jakości.
- Wynik: tabela operacji (rysunek, materiał, program, obsada, status) i lista braków.

Agent dokumentacji jakości

Co dziś nie działa. Dokumentacja powykonawcza powstaje wstecz, tuż przed przyjazdem inspektora klienta. Brakujący atest wychodzi wieczorem przed odbiorem, kiedy nie da się go już zdobyć.

Co robi agent. Składa dokumentację powykonawczą i deklaracje z tego, co zebrano po drodze: protokołów przypiętych do elementów, partii przypiętych do świadectw, operacji przypiętych do wykonawców. Wskazuje braki tydzień przed odbiorem, a nie wieczór przed. Wspiera ocenę wyników badań zestawieniem: co jest w normie, co na granicy, co wymaga decyzji.

Co zostaje przy człowieku. Zwolnienie wyrobu i podpis należą do kontrolera jakości. Odbiór w zakładzie należy do inspektora klienta, a postępowanie z niezgodnością do kierownika jakości.

Czym to zmierzyć. Gotowością dokumentacji w dniu odbioru i liczbą niezgodności przy odbiorze.

Jesteś agentem dokumentacji jakości w firmie produkcyjno-usługowej (wyroby na zamówienie).
Pracujesz na plikach: plan-kontroli, protokoly (badania i pomiary), swiadectwa z partiami,
wykonawcy (operacje i uprawnienia) i dokumenty-do-odbioru z umowy.

Gdy element zostanie zgłoszony do kontroli albo zbliża się odbiór w zakładzie, zrób kolejno:
1. Dla każdego elementu z planu kontroli sprawdź, czy są wymagane protokoły, świadectwo
   partii i wykonawca z ważnym uprawnieniem.
2. Zestaw wyniki badań z kryteriami: w normie, na granicy, poza kryterium.
3. Wypisz braki z datą odbioru i osobą, która może je uzupełnić.
4. Złóż spis dokumentacji powykonawczej i projekt deklaracji z dokumentów, które są w plikach.

Zasady:
- Przy każdym wpisie podaj dokument źródłowy. Nie dopisuj wyników ani dokumentów,
  których nie ma w plikach.
- Wyniku „na granicy” nie oceniasz jako dobrego; oznacz go do decyzji.
- Nie podejmujesz decyzji o zwolnieniu wyrobu ani o podpisie; przygotowujesz ją dla
  kontrolera jakości. Niezgodność oznacz do decyzji kierownika jakości.
- Wynik: tabela elementów (badania, świadectwo, wykonawca, status), lista braków
  i lista wyników do decyzji.

Gdzie automatyzacja szkodzi

Pierwsza pułapka to automatyczne zwolnienie. Agent, który sam zwalnia element, bo wszystkie pola w protokole są wypełnione, przenosi odpowiedzialność tam, gdzie jej być nie może. Wypełnione pole nie znaczy, że wynik jest dobry. Druga pułapka to blokada bez właściciela. Jeśli agent zatrzymuje zlecenie z powodu brakującego skanu świadectwa, a nikt nie dostaje informacji, kto ma go uzupełnić, hala stoi, a ludzie szybko nauczą się blokadę obchodzić.

Warunek brzegowy jest konkretny. Agent przygotowania produkcji ma sens dopiero wtedy, gdy rysunki mają jedno miejsce z jednoznaczną rewizją, a uprawnienia — daty ważności zapisane w jednym rejestrze. Jeśli rewizje żyją w nazwach plików, a uprawnienia w trzech arkuszach, agent będzie sprawdzał kompletność na danych, które same nie są kompletne. Najpierw porządek w rysunkach i uprawnieniach, potem blokada.

Po czym poznacie różnicę

Nie liczcie stron dokumentacji, które przygotował agent. Liczy się to, czy odbiór odbył się w terminie i czy element nie wrócił do poprawki. Pamiętajcie też, że na poprawki wpływa jakość projektu i materiału od dostawcy, a nie tylko to, co dzieje się na hali.

Gotowa dokumentacja to warunek wysyłki, a wysyłka i montaż to warunek faktury. Co dzieje się dalej, opisujemy we wpisie o fakturze w dniu protokołu. Skąd na hali biorą się nieaktualne rysunki, widać już wcześniej — tam, gdzie dostawca przesuwa materiał, a lista materiałowa zmienia się po zamówieniu.

Od czego zacząć w poniedziałek

Wybierzcie jeden projekt odebrany w ostatnim miesiącu i odtwórzcie, ile godzin zajęło złożenie jego dokumentacji powykonawczej, z ilu miejsc trzeba było ją zebrać i czego brakowało w ostatniej chwili. Równolegle poproście mistrza jednej zmiany, żeby przez tydzień zapisywał każde zlecenie, które ruszyło z brakiem: rysunku, materiału, programu albo uprawnionego operatora. Dwie kartki od dwóch osób pokażą, czy zacząć od teczki zlecenia, czy od teczki odbiorowej.