Zwrot i wypłata z marketplace’u tego samego dnia

Temat: Handel wielokanałowy

Zwrot powinien mieć przygotowaną decyzję w dniu przyjęcia na magazyn, a zbiorcza wypłata z marketplace’u powinna zostać uzgodniona z zamówieniami w dniu, w którym przyszedł raport. Dziś zwroty czekają na rozpakowanie, pieniądze wychodzą w ostatnim ustawowym dniu, a księgowa paruje przelew z czterystoma zamówieniami do czwartku. Agent AI przygotowuje decyzje, nazywa przyczyny i wskazuje różnice. Gesty ponad regulamin, spory z platformą i zamknięcie nierentownego kanału zostają przy ludziach.

To wpis o etapach 8 i 9 z serii o handlu wielokanałowym jako jednym systemie: zwroty i obsługa klienta oraz rozliczenie i marża po wszystkim. Tu okazuje się, co naprawdę zostaje w kieszeni.

Co dziś nie działa

— W tym tygodniu wróciło dwadzieścia sztuk tej samej sukienki. — Jaki powód wpisują klientki? — „Rozmiar nie pasuje”. — A którą tabelę rozmiarów mamy na karcie produktu? (Tę starą, sprzed dwóch kolekcji.)

Zwrot przychodzi z formularza sklepu, z panelu marketplace’u albo mailem, a paczka wraca osobno, czasem po tygodniu. Ktoś musi dopasować jedno do drugiego, rozpakować, ocenić stan towaru i zdecydować, czy wraca na półkę, do przeceny, czy do odpisu. Kiedy na rozpakowanie czeka sześćdziesiąt paczek, decyzje zapadają hurtem, a przyczyna zwrotu zostaje zapisana jako „nie pasuje”. Ten sam błąd w tabeli rozmiarów, zdjęciu albo opisie kosztuje więc co tydzień, bo nikt nie zbiera przyczyn w jednym miejscu.

Po stronie pieniędzy wygląda to podobnie. Marketplace i operator płatności płacą w cyklach, jednym przelewem, pomniejszonym o prowizje, opłaty i zwroty pieniędzy. Żeby wiedzieć, czy kwota się zgadza, trzeba rozpisać ten przelew na pojedyncze zamówienia. Prowizje i koszty dostawy leżą w innej tabeli niż przychód, a prawdziwą rentowność kanału, po odjęciu prowizji, dostaw, zwrotów i reklam, poznajecie w połowie następnego miesiąca.

Jak wygląda ten etap, gdy dane są w jednym miejscu

Zwrot jest zdarzeniem zamówienia i produktu, a nie osobnym wpisem w arkuszu reklamacji. Zna kanał, przesyłkę, kampanię źródłową i kartę produktu, więc jego przyczyna może wrócić tam, gdzie powstała. Wypłata zna zamówienia, które obejmuje, więc różnica między oczekiwaną a otrzymaną kwotą ma nazwę i numer zamówienia.

ObiektZ czym się łączyCo dzięki temu wiadomo
Zwrot i reklamacjazamówienie, produkt, przesyłka, wypłatajaka decyzja, w jakim terminie i z jakiej przyczyny
Zgłoszenie klientaklient, zamówienie, przesyłkaczy odpowiedź jest w danych, czy potrzebny jest człowiek
Opiniaprodukt, kanał, klientktóre produkty i kanały psują ocenę sklepu
Wypłata i prowizjazamówienie, kanał, zwrotczy przelew zgadza się z zamówieniami i regulaminem kanału
Faktura i należność B2Bklient, zamówienie, warunki handloweile hurt jest winien i od kiedy
Marża per kanałkanał, kampania, produkt, wypłataco zostaje po prowizji, dostawie, zwrotach i kampanii

ERP dalej księguje dokumenty, a formularz zwrotów i panele marketplace’ów dalej przyjmują zgłoszenia. Zmienia się to, że dane z nich spotykają się codziennie, a z tych samych zdarzeń agent finansowy co tydzień liczy marżę per kanał, kampanię i produkt.

Agenci na tym etapie

Agent zwrotów i obsługi klienta

Co dziś nie działa. Sześćdziesiąt zwrotów czeka na rozpakowanie, część od zeszłego tygodnia, a pieniądze firma oddaje zawsze w ostatnim dniu terminu. Obsługa klienta w tym czasie odpisuje ręcznie na pytania, na które odpowiedź leży w statusie przesyłki.

Co robi agent. Rejestruje zgłoszenie z formularza, panelu marketplace’u albo maila, dopasowuje je do zamówienia i produktu i proponuje decyzję według prawa i Waszego regulaminu tego samego dnia, z pieniędzmi w terminie. Odpowiada na pytania „gdzie jest paczka” i „czy to pasuje” z danych, a nie z pamięci, i oddaje człowiekowi to, co wymaga człowieka. Nazywa przyczynę zwrotu: opis, zdjęcie, rozmiar, kompletacja, przewoźnik, i wysyła ją tam, gdzie trzeba coś poprawić. Dwadzieścia zwrotów jednej sukienki to zadanie poprawienia tabeli rozmiarów, a nie dwadzieścia przeprosin.

Co zostaje przy człowieku. Zwrot w granicach regulaminu i prawa rozstrzyga obsługa klienta. Gest handlowy poza regulaminem zatwierdza kierownik. O tym, czy zwrócony towar wraca do sprzedaży, idzie do przeceny, czy do utylizacji, decyduje osoba odpowiedzialna za jakość.

Czym to zmierzyć. Czasem od przyjęcia zwrotu do przelewu, odsetkiem zwrotów z nazwaną przyczyną i czasem odpowiedzi na zgłoszenie klienta.

Jak zbudować tego agenta

Agenta zwrotów i obsługi klienta budujecie tak samo jak agenta kampanii w przepisie krok po kroku: projekt albo agent w narzędziu, stała instrukcja, pliki z danymi i test na danych, które znacie. Zmienia się instrukcja i pliki. Kroki w narzędziu: Claude · Microsoft 365 Copilot · ChatGPT · Gemini.

Co dać agentowi do przeczytania:

  • Zgłoszenia z formularza zwrotów, panelu marketplace i skrzynki obsługi klienta: numer zgłoszenia, data, numer zamówienia, produkt, treść.
  • Zamówienia i przesyłki: numer zamówienia, data doręczenia, produkty, wartość, status przesyłki.
  • Regulamin sklepu i regulaminy kanałów w części o zwrotach i reklamacjach.
  • Historię klienta: wcześniejsze zwroty i reklamacje.
  • Listę przyczyn zwrotu, której używacie: opis, zdjęcie, rozmiar, kompletacja, przewoźnik, wada.

Instrukcja do wklejenia:

Jesteś agentem zwrotów i obsługi klienta w sklepie sprzedającym w kilku kanałach. Czytasz
zgłoszenia klientów, zamówienia i przesyłki, regulamin sklepu i regulaminy kanałów,
historię klienta i listę przyczyn zwrotu.

Gdy przychodzi zgłoszenie zwrotu albo reklamacji, pytanie klienta, paczka zwrotna albo
opinia, zrób kolejno:
1. Dopasuj zgłoszenie do zamówienia i produktu. Zgłoszenie bez pasującego zamówienia oznacz.
2. Sprawdź termin i warunki z regulaminu, który obowiązuje w kanale zamówienia, i zaproponuj
   decyzję z podaniem punktu regulaminu.
3. Na pytanie klienta przygotuj odpowiedź z danych zamówienia i przesyłki.
4. Przypisz zwrotowi przyczynę z listy i wskaż, kogo dotyczy: treści, zakupy, magazyn
   albo przewoźnika.

Zasady:
- Pracuj na plikach i przy każdej decyzji podaj zamówienie i punkt regulaminu.
- Nie dopisuj zamówień, dat ani warunków, których nie ma w plikach. Brak danych nazwij wprost.
- Nie podejmujesz decyzji o zwrocie; przygotowujesz ją dla obsługi klienta. Gest poza
  regulaminem zatwierdza kierownik, a ponowną sprzedaż, przecenę albo utylizację jakość.
- Niczego nie wysyłasz klientowi i nie zlecasz zwrotu pieniędzy.
Wynik: tabela zgłoszeń (zgłoszenie, zamówienie, proponowana decyzja, podstawa, termin zwrotu
pieniędzy, przyczyna) i lista wyjątków do decyzji.

Pełną kartę agenta — cel, co go uruchamia, uprawnienia, eskalację i dziennik — wypełnicie według szablonu karty agenta.

Agent rozliczeń

Co dziś nie działa. Przyszła wypłata z marketplace’u i na pytanie, czy się zgadza, odpowiedź brzmi „mniej więcej”. Dokładnie będzie wiadomo, kiedy księgowa skończy arkusz, a w piątek rano spływa kolejna paczka rozliczeń.

Co robi agent. Uzgadnia wypłaty operatorów płatności i marketplace’ów z zamówieniami, prowizjami i zwrotami pieniędzy w dniu, w którym przyszedł raport. Wskazuje różnice: zamówienie bez wypłaty, prowizję inną niż w regulaminie, zwrot pieniędzy policzony dwa razy, i przygotowuje reklamację do platformy z listą pozycji. Dla hurtu przygotowuje faktury z wydania i przypomnienia o należnościach.

Co zostaje przy człowieku. Spory o prowizje z platformą i windykację należności hurtowych prowadzi dział finansowy. Umorzenie należności i spór, który może kosztować relację z kanałem, rozstrzyga zarząd.

Czym to zmierzyć. Liczbą wykrytych rozbieżności w prowizjach platform, dniami od wydania towaru hurtownikowi do faktury i rotacją należności hurtowych (DSO).

Jak zbudować tego agenta

Agenta rozliczeń budujecie tak samo jak agenta kampanii w przepisie krok po kroku: projekt albo agent w narzędziu, stała instrukcja, pliki z danymi i test na danych, które znacie. Zmienia się instrukcja i pliki. Kroki w narzędziu: Claude · Microsoft 365 Copilot · ChatGPT · Gemini.

Co dać agentowi do przeczytania:

  • Raporty wypłat od operatorów płatności i z marketplace: data wypłaty, kwota, lista zamówień, prowizje, opłaty, zwroty pieniędzy.
  • Zamówienia z tego samego okresu: numer, kanał, wartość brutto, metoda płatności.
  • Prowizje z regulaminów kanałów: kanał, kategoria, stawka.
  • Zwroty pieniędzy zlecone przez obsługę klienta: zamówienie, kwota, data.
  • Wydania hurtowe i należności B2B: dokument wydania (WZ), klient, wartość, numer faktury, termin płatności, data zapłaty.

Instrukcja do wklejenia:

Jesteś agentem rozliczeń w sklepie sprzedającym przez sklep internetowy, marketplace i hurt.
Czytasz raporty wypłat operatorów płatności i marketplace, zamówienia, prowizje
z regulaminów kanałów, zwroty pieniędzy oraz wydania i należności hurtowe.

Gdy przychodzi raport wypłaty, kończy się okres rozliczeniowy, towar zostaje wydany
hurtownikowi albo mija termin płatności hurtowej, zrób kolejno:
1. Połącz każdą pozycję wypłaty z zamówieniem po numerze zamówienia.
2. Wypisz różnice: zamówienie bez wypłaty, wypłata bez zamówienia, prowizja inna niż stawka
   z regulaminu, zwrot pieniędzy potrącony dwa razy.
3. Dla różnic po stronie platformy przygotuj projekt reklamacji z listą pozycji i kwot.
4. Dla wydań hurtowych bez faktury przygotuj projekt faktury, a dla należności po terminie
   projekt przypomnienia.

Zasady:
- Licz na plikach. Przy każdej sumie podaj, ilu wierszy dotyczy.
- Nie dopisuj zamówień, stawek ani wypłat, których nie ma w plikach. Brak danych nazwij wprost.
- Nie podejmujesz decyzji o reklamacji do platformy ani o windykacji; przygotowujesz ją
  dla działu finansowego, a umorzenie i spór dla zarządu.
- Niczego nie wysyłasz platformie ani klientowi i nie księgujesz.
Wynik: tabela uzgodnienia (wypłata, zamówienia, kwota oczekiwana, kwota wypłacona, różnica)
i lista wyjątków do decyzji.

Pełną kartę agenta — cel, co go uruchamia, uprawnienia, eskalację i dziennik — wypełnicie według szablonu karty agenta.

Gdzie automatyzacja szkodzi

Najwięcej szkody zrobi automatyczna odpowiedź tam, gdzie potrzebny jest człowiek. Klient, który dostał uszkodzony prezent dzień przed świętami, nie powinien dostać szablonu z numerem procedury, a klient z otwartą trudną reklamacją nie powinien dostać w tym samym tygodniu maila z „polecanymi dla Ciebie”. Agent ma rozpoznać takie sprawy i oddać je obsłudze, a nie zamknąć je szybciej.

Druga pułapka to automatyczne reklamacje do platformy. Agent wskaże każdą różnicę, ale część z nich wynika z innego momentu księgowania albo z korekty, która przyjdzie w następnym raporcie. Masowe zgłaszanie takich różnic psuje relację z kanałem. O tym, co zgłaszać, decydują finanse.

Warunek brzegowy: przyczyna zwrotu ma sens tylko wtedy, gdy zwrot jest powiązany z konkretnym zamówieniem i wariantem produktu. Jeśli zwroty żyją w osobnym arkuszu bez numeru zamówienia, a ten sam produkt ma inny identyfikator w każdym kanale, agent pogrupuje przyczyny według nazw, które ktoś wpisał ręcznie. Najpierw powiązanie zwrotu z zamówieniem i jedna lista przyczyn, potem automat.

Po czym poznacie różnicę

MiernikJak liczyćSkąd dane
Czas od przyjęcia zwrotu do przelewudni od przyjęcia paczki zwrotnej na magazyn do zwrotu pieniędzyformularz zwrotów, magazyn, bank
Odsetek zwrotów z nazwaną przyczynązwroty z przyczyną inną niż „nie pasuje” przez wszystkie zwrotyzwroty, notatki obsługi klienta
Stopa zwrotów per kanał i produktzwroty podzielone przez sprzedane sztuki w kanale i produkciezamówienia, zwroty
Rozbieżności w wypłatachliczba i wartość różnic między oczekiwaną a otrzymaną wypłatąraporty wypłat, zamówienia, regulaminy kanałów
Czysta marża per kanałprzychód minus prowizje, dostawa, zwroty, koszt towaru i kampanie, co tydzieńERP, raporty wypłat, panele reklamowe

Na stopę zwrotów wpływa sam produkt, jakość od dostawcy i to, jak kupują klienci w danej kategorii. Agent nie zmieni tego, że część klientów zamawia dwa rozmiary, żeby jeden odesłać. Pokaże za to, które zwroty wynikają z Waszego błędu, i to jest ta część, na którą macie wpływ. Szerzej o tym, jak cykle wypłat spotykają się z przedpłatami i sezonem, piszemy we wpisie o gotówce w sezonie.

Od czego zacząć w poniedziałek

Weźcie zwroty z ostatniego miesiąca w jednym kanale i spróbujcie każdemu nadać jedną przyczynę z krótkiej listy: rozmiar, opis, zdjęcie, kompletacja, przewoźnik, dostawca. Równolegle weźcie jedną wypłatę z marketplace’u i zapiszcie, ile godzin trwało jej uzgodnienie. Pierwsza lista pokaże, co poprawić w kartach i w magazynie. Druga liczba pokaże, ile kosztuje dziś sama wiedza o tym, ile zarobiliście.

Portret Krzysztofa Majchrzyckiego

O autorze

Krzysztof Majchrzycki jest architektem systemów i AI Business Partnerem. Od wielu lat łączy technologię z biznesem i zarządzaniem. Współtworzył firmy technologiczne i kierował polskim oddziałem międzynarodowej grupy. Dziś projektuje modele firm i inteligentne systemy operacyjne, które z nich wynikają. Ukończył Executive MBA i ma certyfikat Prosci® Certified Change Practitioner.

Marżę kanału poznajecie w połowie następnego miesiąca?

Darmowy poradnik „Handel wielokanałowy jako jeden system” rozkłada dziesięć etapów od kliknięcia do marży, dwunastu agentów i pięć liczb dla zarządu, w tym czystą marżę per kanał po wszystkim.

FAQ

Najczęstsze pytania

Czy agent może sam oddawać klientom pieniądze?

Zwrot pieniędzy zgodny z prawem i regulaminem może być wykonywany według reguł, ale propozycję decyzji przygotowuje agent, a zatwierdza obsługa klienta. Gest handlowy poza regulaminem zawsze zatwierdza kierownik, bo to wydatek firmy, a nie rachunek.

Co, jeśli raport wypłaty z marketplace’u ma inny układ niż nasze zamówienia?

To typowa sytuacja i właśnie dlatego uzgadnianie trwa dni. Pierwszym zadaniem jest jednorazowe opisanie, które pola raportu odpowiadają zamówieniu, prowizji i zwrotowi pieniędzy. Dopiero na tym opisie agent paruje kolejne wypłaty, a wszystko, czego nie dopasuje, oddaje finansom z listą różnic.